تاریخ و سنت های الهی

عبدالبشیر فکرت تاریخ و سنت‌های الهی این ایده که " تاریخ حرکتی منظم و قاعده‌مند است"، ظاهراً با عبدالرحمن ابن‌خلدون مطرح شد و در سده‌های نزده‌هم و بیستم با مارکس، دورکهیم، اوگوست کنت و دیگران توسعه پیدا کرد. از چشم‌انداز قرآن، قوانین حاکم بر تاریخ، همان سنت‌های الهی است که قرآن به وفور از آن سخن گفته است. گویی اراده‌ی خداوند از کانال سنت‌های تاریخی عمل می‌کند، سنت‌هایی که قرآن بر تبدیل‌ناپذیری و تحویل‌ناپذیری آ تصریح دارد فاطر: 43 .